Proofreading, diğer bir deyişle redaksiyon veya düzelti/tashih, bir metnin yazılı anlatımındaki hataların gözden geçirilmesi, düzeltilmesi, değiştirilmesi, basıma hazırlanması, kısacası metnin uygun bir dil yapısına getirilerek stil, tonlama, imla ve yazım kuralları, cümle yapısı gibi yardımcı etkilerin yeterince ve yerli yerinde kullanılmasının sağlanmasıdır. Redaksiyon, her bir çeviri sonrası kesinlikle yapılması elzem olan, bir metnin basıma hazırlandığı aşamadaki düzeltme, yani revize etme adımıdır. Tıbbi metin redaksiyonunda, redakte eden kişinin dil yapısını ve dil bilgisini iyi bilmesinin yanında tıp dilinde de uzman olması gerekir ki hatalar fark edilebilsin. Zira, Avrupa çeviri standartlarına (ISO 17100:2015 çeviri hizmetleri standardı) göre, çevirisi yapılmış her bir metin mutlak suretle ikinci bir kişi tarafından gözden geçirilmelidir. Akademik çalışmalarınızın, tıp dergilerinde veya literatürde çeviri hizmetleri standartlarına göre doğru ve kaliteli bir şekilde çevrilmiş olarak yayınlanmasını sağlayın!

Hangi metinler redakte edilmelidir?
Çevirisi yapılmış veya bir yazar tarafından yazılmış her metnin redaksiyona ihtiyacı vardır. Dil konusunda uzman kişiler, bir metni okurken cümlelere farklı bir gözle bakarlar. Dil ve beyin arasındaki bu bağlantı eğer ki doğru şekilde kurulamamışsa metin amacından sapar ve istenilen anlam okuyan kişiye aktarılamaz veya yanlış aktarılır. Bunun yanında, iyi bir dil bilgisi becerisi de redaksiyon yapan kişinin en büyük yardımcısıdır. En ufak bir virgülün bile cümlede büyük anlam değişikline neden olabildiği göz önüne alındığında, bu işlem, en azından kontrol amacıyla, yayın öncesi her metinde yapılması gerekli olan önemli bir iştir.

Editörlük hizmetlerimizden faydalanın ve akademik çalışmalarınızın prestijli tıp dergilerinde yayınlanma olasılığını arttırın!

Ayrıca, İngilizce ya da Türkçe yazılmış tıbbi içerikli bilimsel makalelerin redaksiyon işlemlerini için lütfen bize ulaşın!

 

Proofreading-Editing Örnekleri:

1-İNGİLİZCE-TÜRKÇE: Bazı zamirler cümlelerde belirtilmemiş. “maserat edilebilir” kelimesi pek anlaşılabilir olmadığından araştırılıp parantez içinde anlamı belirtilmiştir. Ayrıca buna benzer olarak (spesifikasyon) bazı kelimeler İngilizce olarak bırakılmış ve metinde anlaşılabilirlik düşmüştür. Cümlelerde çok fazla devrik yapı mevcuttur. “Ambalaj, ürünün yıkanabilir olup olmadığı konusunda kullanıcıyla iletişim kurmalıdır.” örneğinde olduğu gibi çeviri kokan ifadeler mevcuttur. (Redaksiyon: Ambalaj, ürünün yıkanabilir olup olmadığı konusunda kullanıcıyı bilgilendirmelidir.) Diğer bir örnek: “Bir ürünün üzerine sifon çekilebilir olduğu iddia edildiğinde….”Redaksiyon: “….klozete atılabilir…” Bu ifade sözlüklerde yok fakat biraz araştırma yapılsaydı gayet kolay bulunabilirdi. Bir diğer düzeltilen cümle: “Bu standardı karşılamayan ürünler aynı zamanda ambalajdaki kullanıcıyla ürünün üzerine sifon çekilemediğine dair iletişim kurmalıdır.” Düzeltilen:”Bu standardı karşılamayan ürünler de ambalajda kullanıcıya ürünün klozete atılabilir olmadığını bildirmelidir.” Bu gibi cümlelerle profesyonellikten çok uzak çeviri kokan bir metin mevcut. Örnek: “Mixed Blend Material” karışık harman malzeme olarak çevrilmiş. Düzeltilen: “Karışık yapıdaki malzeme”. İngilizce baz alınarak, Türkçede kullanılmayan noktalama işaretleri kullanılmıştır (örn., “sentetik-olmayan”, düzeltilen: “sentetik olmayan”). “Yeni kutulardan/bidonlardan”, düzeltilen “Yeni kutulardan/kaplardan”.

2- TÜRKÇE-İNGİLİZCE: Bazı cümleler yarım bırakılmış ve bazıları da anlamsız bir cümle olarak çevrilmiş. Bazı cümlelere sayı ile başlanmış. bad prognostic factors, poor olarak değiştirildi. Bazı cümleler kolayca çevrilebilecekken yorumlanmış. Bir çok cümlede “CEA/albümin oranının … üzerine etkisi” ifadesi “….. ile ilişkisi” olarak çevrilmiş. Bir çok hataya rağmen çeviri genel olarak fena değildi.

3- TÜRKÇE-İNGİLİZCE: Trafik Kazaları “Road Traffic Accidents” olarak çevrilmiş fakat literatürde yalnızca “Traffic Accidents” olarak kullanılmış. Çeviride Türkçe karakterler kullanılmış. Cümlelerde “adli tıp uygulamaları” forensic medicine application olarak çevrilmiş, practice olarak değiştirilmiştir. “known to be injured and loste their lives every year” bu yapı anlaşılamamıştır, dilbilgisiyle çok alakasız (lost lose olmalıydı). Aynı şekilde “were found to be subject to”, “who were subject to ” benzeri hatalar mevcut (doğrusu: were found to be subjected to). Uzun cümleler anlam bütünlüğü olmasına rağmen bölünmüş ve sonraki cümlede “This. ….” olarak devam edilmiştir. Noktalama işaretleri pek kullanılmamış (örn: bağlaçlar arasında, wheras vs.). “individuals were died ” gibi dilbilgisiyle alakasız kullanımlar mevcut. “Eskişehir’de yapılan çalışmada %72.4 kafa travması, Adana’da yapılan çalışmada %61.4 izole kafa travması, ” cümlesinin çevirisi kötü bir örnek olması açısından dikkate değerdir, bu cümle yeniden çevrilmiştir. Bir çok cümlede in a study conducted by…. bazılarında in the study conducted by…. gibi bir tutarsızlık mevcuttu, bunlar düzeltildi. Genel olarak vasatın altında bir çeviri kalitesi var.

4- TÜRKÇE-İNGİLİZCE REDAKSİYON: “göğüs hastalıkları servisi” ifadesi, “chest diseases service” olarak çevrilmiş, “thoracic diseases ward” olarak değiştirilmiştir. Articles yerinde kullanılmamış. “Çalışma” ifadesi çoğu yerde “research” olarak çevrilmiş “study olarak değiştirilmiştir. Çevirmen moto mot bir çeviri yapmaya çalışmış. Örneğin, “The mean score the patients got from the care dependency scale after they were given patient education was found to be 53.15±8.45.” düzeltilen: “The mean care dependency scale score of the patients after the patient education was 53.15±8.45.” Bir çok cümle bu şekilde çevrilmeye çalışılmış. İngilizce phrasal verbs yapıları yanlış kullanılmış, örneğin, “comes into higher prominence”, düzeltilen: “comes to the fore more”. Diğer yanlış kullanım “solunum sistemi hastalıkları arasında” için “within the respiratory system diseases” düzeltilen: “among…”. Alt başlıklarda çok fazla article kullanılmış ve hatalı kullanımlar mevcut. Hatalı kullanım “was comprised of”. Hatalı kullanım: “- Being at the moderate level according to the Gold classification” burda hastalık seviyesinden bahsediyor, araştırma yapılarak düzeltilen: “- Having the moderate grade of the disease according to the Gold classification” . Görme engeli “sight” olarak çevrilmiş, “visual” olarak değiştirilmiştir. Çeviride Türkçe karakterler mevcut. “BULGULAR” (başlık) ifadesi “FINDINGS” olarak çevrilmiş. Metnin ilerleyen kısmında da bulgular findings olarak çevrilmiş (tartışma kısmı). “patients that participated” relative clause yanlış kullanımı. Cümlelerde tense uyumsuzlukları mevcut (Örn: “In a study by Burrows et al. (73), it was reported that a person’s age to start smoking, smoking time, and the number of cigarettes smoked per day are important in the development of COPD.”). “düşündürücü bir bulgudur.” ifadesi “puzzling finding.” olarak çevrilmiş, “notable result” olarak değiştirilmiştir. “hastanın sosyal yönünü” ifadesi “social side of the patient” olarak çevrilmiş, “social aspect of the patient” olarak değiştirilmiştir. ” hastaların dispne şiddetinde anlamlı bir azalma olduğu vurgulanmıştır.” ifadesi ” a significant decrease was emphasized in the dyspnea severity of the patients.” olarak çevrilmiş, “it was emphasized that there was a significant decrease in the dyspnea severity of the patients.” olarak değiştirilmiştir. “Çalışma sonucunda,….azalttığı belirlenmiştir.” cümlesi “As a result of the study, it can be stated…” olarak çevrilmiş ve bu cümlede tense uyumsuzluğu mevcuttur.

 

Akademik çalışmalarınızın, tıp literatürde çeviri hizmetleri standartlarına göre doğru ve kaliteli bir şekilde çevrilmiş olarak yayınlanmasını sağlayın!